Aylar İsimlerini Nasıl Aldı?

1. Ocak (January)

Anlamı: Başlangıçların, kapıların, geçişlerin, ikiliğin ve sonların Roma tanrısı Janus'a adanmıştır.

Kökeni: Janus geleneksel olarak iki yüzlü tasvir edilir: yüzlerinden biri geçmişe, diğeri geleceğe bakar. Eski yılı geride bırakıp yeni yıla geçişi temsil eden ilk ay için oldukça uygun bir isimdir.

2. Şubat (February)

Anlamı: Arınma araçları veya kefaret sunuları anlamlarına gelen Latince februa sözcüğünden türemiştir.

Kökeni: Antik Roma takviminde şubat; topluluğu ilkbahara ve tarımsal canlanmaya hazırlayan ritüel temizlik, arınma ve kefaret dönemiydi. Februa festivali 15 Şubat'ta düzenlenirdi.

3. Mart (March)

Anlamı: Roma savaş tanrısı Mars'ın adını taşır.

Kökeni: Mart, Roma takvim yılının ilk ayıydı. Kışın sona ermesiyle askerî seferlere ve tarım çalışmalarına yeniden başlamak için geleneksel zaman kabul edilirdi; her ikisi de Mars'ın koruması altındaydı.

4. Nisan (April)

Anlamı: Muhtemelen “açmak” anlamındaki Latince aperire fiilinden türemiştir.

Kökeni: Adın, Kuzey Yarımküre'de ilkbahar başlarken ağaçların, çiçeklerin ve bitkilerin açmasını ya da filizlenmesini anlattığı düşünülür. Bazı Antik Roma kaynakları ayı aşk tanrıçası Yunan Afrodit ile de ilişkilendirmiştir.

5. Mayıs (May)

Anlamı: İlkbahar, büyüme ve bereketle ilişkilendirilen Antik Roma Toprak Tanrıçası Maia'nın adını taşır.

Kökeni: Bitkilerin gelişip beslenmesiyle ilişkilendirilen Maia, aynı zamanda oğlu Merkür ile yakından bağlantılıydı. Mayıs, ilkbaharın en canlı dönemini ve tarımsal bereketi kutlayan aydı.

6. Haziran (June)

Anlamı: Roma tanrılarının kraliçesi, evlilik tanrıçası ve kadınların koruyucusu Juno'nun adını taşır.

Kökeni: Juno, Jüpiter'in eşiydi. Haziran, yılın evlenmek için en uğurlu ayı sayılırdı; bu gelenek günümüze kadar sürmüştür.

7. Temmuz (July)

Anlamı: MÖ 44 yılında Julius Caesar'ın onuruna adlandırılmıştır.

Kökeni: Eski on aylık Roma takviminde “beşinci ay” anlamına gelen Quintilis adıyla bilinirdi. Julius Caesar'ın öldürülmesinin ardından Roma Senatosu, doğduğu ay olması nedeniyle ayın adını Iulius olarak değiştirdi.

8. Ağustos (August)

Anlamı: İlk Roma imparatoru Augustus Caesar'ın (asıl adı Octavianus) onuruna MÖ 8 yılında adlandırılmıştır.

Kökeni: “Altıncı ay” anlamına gelen Sextilis adıyla bilinen ay, askerî zaferlerini, iktidara gelişini ve hayatındaki birçok uğurlu olayın bu ayda gerçekleşmesini onurlandırmak için Roma Senatosu tarafından Augustus olarak yeniden adlandırıldı.

9. Eylül (September)

Anlamı: “Yedi” anlamına gelen Latince septem sözcüğünden gelir.

Kökeni: Romulus'a atfedilen ilk on aylık Roma takviminde yılın yedinci ayıydı. Takvime ocak ve şubat eklendikten sonra da adı değişmedi.

10. Ekim (October)

Anlamı: “Sekiz” anlamına gelen Latince octo sözcüğünden gelir.

Kökeni: Roma takvimi on iki aylık bir sisteme dönüştürülmeden önce ekim, yılın sekizinci ayıydı.

11. Kasım (November)

Anlamı: “Dokuz” anlamına gelen Latince novem sözcüğünden gelir.

Kökeni: Antik Roma'nın on aylık takviminde yılın dokuzuncu ayıydı.

12. Aralık (December)

Anlamı: “On” anlamına gelen Latince decem sözcüğünden gelir.

Kökeni: Ocak ve şubat kış takvimine resmen eklenmeden önce aralık, eski Roma takviminin onuncu ve son ayıydı.

Ay Adlarının Ardındaki Mitolojik Figürler

Janus, Mars, Maia, Juno ve Jüpiter, Antik Roma mitolojisinin tanrıları ve tanrıçalarıdır. Maia, Yunan mitolojisiyle de bağlantılı bir figürdür; Afrodit ise Yunan mitolojisinde yer alır.

Antik Roma'nın çoktanrılı inancında bu tanrı ve tanrıçaların yaşamın, doğanın, savaşın ve göklerin belirli alanlarını yönettiğine inanılırdı:

• Janus: Başlangıçların, kapıların, geçişlerin ve zamanın Roma tanrısı.
• Mars: Roma savaş tanrısı ve tarımın koruyucusu.
• Maia: İlkbahar, büyüme ve bereketle ilişkilendirilen Roma ve Yunan tanrıçası. Yunan mitolojisinde Hermes'in annesidir.
• Juno: Roma tanrılarının kraliçesi; evlilik ve doğum tanrıçası.
• Jüpiter: Roma tanrılarının kralı; gök, gök gürültüsü ve Roma devletinin koruyuculuğuyla ilişkilendirilir.
• Afrodit: Yunan aşk, güzellik ve tutku tanrıçası.